TS 13001 TEHLİKE ANALİZİ VE
KRİTİK KONTROL NOKTALARI (HACCP) YÖNETİM SİSTEMİ
Gıda üretiminde, gıda
güvenliği, ürünü kullanan tüketicinin mutlak talebir. Bunu
sağlamak için Gıda Güvenliği Kontrol Sistemi kurulmak
zorundadır. HACCP (Hazard Analysis of Critical Points),Tehlike
Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları işte bu ihtiyaca cevap veren
bir yönetim sistemidir.
TS 13001(HACCP) STANDARDININ GELİŞİMİ
-1973’de NASA’da (astronotlar
için gıda üretiminde sıfır hata ortak projesi)
-1993’de 93/43/EEC Gıda
Maddelerinin Hijyeni Direktifi(Avrupa Bir.ülkelerinde)
-1996’da yasal zorunluluk haline
gelmiştir. (Avrupa Bir.ülkelerinde)
-1997’de Türk Gıda Kodeksi ile
zorunlu hale getirilmiştir.
-1998’de HACCP Standardı
(Danimarka’da)
-2003’de TS 13001 Standardı
TS 13001 (HACCP)
standardı şu bölümlerden oluşmaktadır:
1.KAPSAM
2.ATIF
YAPILAN STANDARD VE/VEYA DOKÜMANLAR
3.TERİMLER
VE TARİFLER
4.HACCP
İÇİN ÖN KOŞULLAR
4.1
TESİSLER
4.2
TEDARİKÇİ KONTROLÜ
4.3
TEKNİK ÖZELLİKLER
4.4.ÜRETİM
DONANIMI
4.5.TEMİZLİK
VE HİJYEN
4.6.KİŞİSEL
HİJYEN
4.7.EĞİTİM
4.8.KİMYASAL
MADDELERİN KONTROLÜ
4.9.TESLİM
ALMA, DEPOLAMA VE TAŞIMA
4.10.İZLENEBİLİRLİK
VE GERİ ÇAĞIRMA
4.11.ZARARLILARIN
KONTROLÜ
5.HACCP
SİSTEMİ KURALLARI
5.1.YÖNETİM
SORUMLULUĞU
5.2.SİSTEM
KURALLARI
5.3.DOKÜMAN
KONTROLÜ
5.4.HACCP
ÇALIŞMASI VE PLANLAMASI
5.5.İLGİLİ
TEHLİKELERİN KONTROLÜ
5.6.GMP
ÖNLEMLERİ
5.7.HACCP
SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ
5.8.HACCP
YÖNETİM SİSTEMİNİN SÜREKLİLİĞİNİN SAĞLANMASI
TS 13001 İLE İLGİLİ BAZI
TANIMLAR:
(H&S) SAĞLIK VE
GÜVENLİK PROSEDÜRLERİ: Genelikle sağlık ve mesleki sağlık
sistemleri için tehlikeli maddelerin kontrolunu içerir.
AKIŞ SEMASI : Belirli bir gıda
maddesinin üretiminde uygulanan sıranın ve basamaklar veya
işlemler arasındaki ilşikinin şematik gösterimi.
GIDA GÜVENLİĞİ: Gıda ürünlerinin
amaçlanan şekilde işlenmesi ve/veya tüketimesi halinde,
tüketiciye zarar vermeyeceğinin güvencesi.
GMP(iyi üretim uygulamaları):
ürünün iç ve dış kaynaklardan kirlenme olasılığını önlemek veya
azaltmak amacıyla, kuruluşla ilgili iç ve dış şartlara ilşkin
koruyucu önlemler.
HACCP KONTROLU: Doğru
prosedürlerin izlendiği ve kritik sınırların aşılmadığı durum.
HACCP PLANI: HACCP Yönetim
Sistemi kapsamındaki ilgili tehlikelerin kontrolünü sağlamak
için, HACCP prensiplerine uygun olarak hazırlanan doküman.
KRİTİK SINIR : Kabul
edilebilirlik ile kabul edilemezliği birbirinden ayıran
değer/ölçüt.
TEHLİKE : Tüketilmesi sırasında
gıda maddesinde bulunduğunda, gıda maddesinin güvenli olmamasına
sebep olabilen kimyasal, biyolojik veya fiziksel
madde/organizma.
TEHLİKE ANALİZİ VE KRİTİK KONTROL
NOKTALARI YÖNETİM SİSTEMİ HAKKINDA GENEL BİLGİ
HACCP , güvenilir ürünlerin
tüketiciye sunulması amacıyla, düzgün işleyen bir sistemin
oluşturulması ve korunması temeline dayalı bir gıda güvenliği
kavramıdır.
Bir gıda zincirinde hamadde
temininden başlayarak, gıda hazırlama, işleme, üretim,
ambalajlama, depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin her
aşamasında ve noktada tehlike analizleri yaparak, gerekli
yerlerde kritik kontrol noktalarını belirleyen ve bu noktaları
izleyen herhangi bir problemi henüz oluşmadan önleyen sistemin
korunmasını sağlayarak belirli normlara uygun güvenilir
gıdaların üretilmesini sağlayan, her ölçekteki kuruluşa
uygulanabilen, bir gıda güvenliği sistemidir.
TS 13001 Standardı , uluslararası
kabul görmüş HACCP prensiplerine dayalıdır. TS 13001
Standardı,yönetim,HACCP sistemi ve iyi üretim uygulamaları (GMP)
olmak üzere üç ana unsurdan oluşan bir HACCP yönetim sistemi
kurallarını kapsar.
HACCP Standardı, gıda
güvenliğinin kanıtlanması amacıyla bir HACCP yönetim sistemi
oluşturmak ve sürekliliğini sağlamak isteyen ve HACCP Yönetim
Sistemi belgelendirmesi için başvuran kuruluşlara uygulanabilir.
NEDEN TS 13001
Muhtemel tehlikeleri önleyerek
güvenilir gıda üretilmesi ve müşteriye ulaşmasının sağlanması,
Ürün kayıplarının azaltılması,
Maliyetlerin azaltılması,
Etkin bir oto-kontrol sisteminin
uygulanmasının sağlanması
Müşteri talebi olduğu,
Ticaret kolaylığının sağlanması,
Yasal mevzuata uygunluğunun
sağlanması,